Cieszyn Polish of the 19th Century in the Sermons of Josef Schimko

Kód výsledku v IS VaVaI

<a href="https://www.isvavai.cz/riv?ss=detail&h=RIV%2F61988987%3A17250%2F25%3AA2603CF8" target="_blank" >RIV/61988987:17250/25:A2603CF8 - isvavai.cz</a>

Výsledek na webu

<a href="https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pspsj/article/view/51888" target="_blank" >https://pressto.amu.edu.pl/index.php/pspsj/article/view/51888</a>

DOI - Digital Object Identifier

<a href="http://dx.doi.org/10.14746/pspsj.2025.32.2.22" target="_blank" >10.14746/pspsj.2025.32.2.22</a>

Jazyk výsledku

polština

Název v původním jazyce

Polszczyzna cieszyńska XIX wieku w kazaniach Józefa Schimki

Popis výsledku v původním jazyce

Kazania protestanckie w Cieszyńskim Śląsku stanowią bogate źródło do badań nad językiem używanym na tym obszarze w sferze religijnej. Jest to regionalna odmiana języka polskiego, zawierająca archaizmy, dialektyzmy lub słowa zapożyczone z języka czeskiego, którym najczęściej nadawano brzmienie ówczesnego dialektu ludowego. Artykuł przedstawia analizę dwóch tekstów napisanych w pierwszej połowie XIX wieku przez Józefa Franciszka Schimko, pastora w Nawsi (dzisiejsza Republika Czeska). Franciszek Schimko, syn pastora Samuela Schimko z Cieszyna, pozostawił po sobie bogaty dorobek kazań w języku polskim. W Muzeum Protestantyzmu w Cieszynie znajdują się jego rękopisy kazań niedzielnych i pogrzebowych. Kazania napisane w języku polskim wykazują stosunkowo wysoki poziom opanowania ówczesnego języka polskiego, zwłaszcza w zakresie fleksji i słowotwórstwa. Jednak w jego tekstach występuje wiele elementów typowych dla języka ludności cieszyńskiej, silnie związanych z jej mową potoczną. Widoczny jest również wpływ języka czeskiego, zwłaszcza w zakresie słownictwa.

Název v anglickém jazyce

Cieszyn Polish of the 19th Century in the Sermons of Josef Schimko

Popis výsledku anglicky

Protestant sermons in Cieszyn Silesia constitute a rich source for the study of the language used in this area in the religious sphere. It is a regional variety of Polish, containing archaisms, dialectisms or words taken from Czech, which were most often given the sound form of the folk dialect of the time. The article presents an analysis of two texts written in the first half of the 19th century by Józef Franciszek Schimko, a pastor in Nawsie/Návsí (today’s Czech Rep.). Franciszek Schimko, son of Cieszyn pastor Samuel Schimko, left behind a rich legacy of sermons in Polish. The Museum of Protestantism in Cieszyn houses his manuscripts of Sunday and funeral sermons. The sermons written in Polish demonstrate a relatively high level of mastery of the Polish language of the time, especially in terms of inflection and word formation. However, his texts contain many elements typical of the language of the Cieszyn population, strongly associated with their everyday speech. The influence of the Czech language is also evident, especially in the area of vocabulary.

Druh

J_ost - Ostatní články v recenzovaných periodicích

CEP obor

—

OECD FORD obor

60202 - Specific languages

Projekt

—

Návaznosti

I - Institucionalni podpora na dlouhodoby koncepcni rozvoj vyzkumne organizace

Rok uplatnění

2025

Kód důvěrnosti údajů

S - Úplné a pravdivé údaje o projektu nepodléhají ochraně podle zvláštních právních předpisů

Název periodika

Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza

ISSN

1233-8672

e-ISSN

2450-4939

Svazek periodika

—

Číslo periodika v rámci svazku

2

Stát vydavatele periodika

PL - Polská republika

Počet stran výsledku

11

Strana od-do

303-313

Kód UT WoS článku

—

EID výsledku v databázi Scopus

—