Translating Wymysoü. Translations into the Wymysorys Language in the 21st Century from an Autoethnographic Perspective

Kód výsledku v IS VaVaI

<a href="https://www.isvavai.cz/riv?ss=detail&h=RIV%2F61988987%3A17250%2F25%3AA2603AZW" target="_blank" >RIV/61988987:17250/25:A2603AZW - isvavai.cz</a>

Výsledek na webu

<a href="https://ejournals.eu/czasopismo/przekladaniec/artykul/tlumaczenie-wilamowic-przeklady-na-jezyk-wilamowski-w-xxi-wieku-z-perspektywy-autoetnograficznej" target="_blank" >https://ejournals.eu/czasopismo/przekladaniec/artykul/tlumaczenie-wilamowic-przeklady-na-jezyk-wilamowski-w-xxi-wieku-z-perspektywy-autoetnograficznej</a>

DOI - Digital Object Identifier

<a href="http://dx.doi.org/10.4467/16891864PC.24.013.21244" target="_blank" >10.4467/16891864PC.24.013.21244</a>

Jazyk výsledku

polština

Název v původním jazyce

Tłumaczenie Wilamowic. Przekłady na język wilamowski w XXI wieku z perspektywy autoetnograficznej

Popis výsledku v původním jazyce

Autoetnografia to nie tylko spisywanie refleksji na temat wydarzeń sprzed lat. Tworzenie tekstu autoetnograficznego łączy się z emocjami, jest impulsem do nowych refleksji. Dziś liczę sobie trzydzieści jeden lat, nie chciałbym więc sugerować, że mam ogromne doświadczenie, które można by analizować w wymiarze diachronicznym. Uważam jednak, że ponieważ w Wilamowicach (a także poza nimi) wyrasta kolejne, młodsze ode mnie pokolenie użytkowników wilamowskiego i ma ono swoje doświadczenia z tym językiem, czasem zbieżne z moimi, czasem odmienne, jestem uprawniony do pewnej refleksji, która zrodziła się przy pracy nad niniejszym tekstem. Przez niecałe trzy dekady, które jestem w stanie objąć pamięcią, dzięki działaniom aktywistów, w tym również dzięki moim tłumaczeniom, sytuacja języka wilamowskiego istotnie zmieniła się na lepsze. Nostalgia pozostała, choć udało mi się ją przepracować i dostosować do aktualnych potrzeb, na korzyść całej wspólnoty mówiących po wilamowsku. Oczywiście nadal nagrywam i piszę, aby dokumentować naszą kulturę, ale nie jestem już więźniem dokumentacji przeszłości. Zdałem sobie sprawę, że rewitalizacja, dokumentacja i sam język funkcjonują jako proces, że ważna jest też sytuacja „tu i teraz”. Moja misja jest nadal aktualna, choć priorytety uległy pewnym zmianom. W działaniu skupiam się dziś bardziej na teraźniejszości. Doświadczenie nauczyło mnie, że zarówno zamierzchła przeszłość, jak i odległa przyszłość są poza moim zasięgiem. Tworzenie wspólnoty z „efektu ubocznego” stało się priorytetem. Choć może to raczej nie jedna wspólnota, ale wiele wspólnot, zbudowanych także wokół procesów rewitalizacyjnych, wokół przekładów tekstów na różne języki zminoryzowane czy podobnych doświadczeń nabytych przy tłumaczeniu. Kierowanie się w życiu mądrością zawartą w przysłowiach jest wprawdzie myśleniem magicznym, bo przysłowia mają to do siebie, że nawzajem się wykluczają. Ale może czasem potrzebujemy myślenia magicznego. W kontekście mojego spojrzenia na przyszłość naszego języka zacytuję więc stare wilamowskie przysłowie: S’wyt zȧjn güt, wen’s bejz ny wyt zȧjn, czyli „Będzie dobrze, gdy nie będzie źle”.

Název v anglickém jazyce

Translating Wymysoü. Translations into the Wymysorys Language in the 21st Century from an Autoethnographic Perspective

Popis výsledku anglicky

This is an autoethnographic text – it is an analysis of my personal experience of creating and reading translations into Wymysorys language from the dominant languages (mainly Polish) and vice versa. Language revitalisation is linked to language planning. One of its aspects consists in taking decisions as to which of the needed activities are be undertaken and which have to be postponed due to an insufficient number of activists. Translation is one of such activities. Being engaged in the Wymysorys language revitalisation activities and a translator of this language, for many years have I faced various dilemmas concerning which texts to translate, in which direction, and whether translations should indeed make a vital part of language revitalization efforts. I have had a chance to witness changes in local language ideologies; the attitudes in Wilamowice have also changed significantly, as evidenced by the process of language revitalisation initiated in the first years of 21st century. This paper sums up my experience; it may interest both activists working in other minorised languages and sociolinguists wishing to analyse changing linguistic ideologies in Wilamowice.

Druh

J_SC - Článek v periodiku v databázi SCOPUS

CEP obor

—

OECD FORD obor

60205 - Literary theory

Projekt

—

Návaznosti

V - Vyzkumna aktivita podporovana z jinych verejnych zdroju

Rok uplatnění

2025

Kód důvěrnosti údajů

S - Úplné a pravdivé údaje o projektu nepodléhají ochraně podle zvláštních právních předpisů

Název periodika

Przekładaniec

ISSN

1425-6851

e-ISSN

1689-1864

Svazek periodika

—

Číslo periodika v rámci svazku

49

Stát vydavatele periodika

PL - Polská republika

Počet stran výsledku

14

Strana od-do

76-89

Kód UT WoS článku

—

EID výsledku v databázi Scopus

2-s2.0-105007095382