Graphic illustrations in the works of Angelus Silesius

Kód výsledku v IS VaVaI

<a href="https://www.isvavai.cz/riv?ss=detail&h=RIV%2F61988987%3A17250%2F25%3AA2603CE7" target="_blank" >RIV/61988987:17250/25:A2603CE7 - isvavai.cz</a>

Výsledek na webu

<a href="https://czasopisma.uwr.edu.pl/quart/article/view/18864" target="_blank" >https://czasopisma.uwr.edu.pl/quart/article/view/18864</a>

DOI - Digital Object Identifier

<a href="http://dx.doi.org/10.19195/2449-9285.supl.2025.9" target="_blank" >10.19195/2449-9285.supl.2025.9</a>

Jazyk výsledku

polština

Název v původním jazyce

Graficzne ilustracje w dziełach Angelusa Silesiusa

Popis výsledku v původním jazyce

Najważniejsze dzieła Angelusa Silesiusa zawierają ilustracje graficzne z przedstawieniami figuralnymi. Znajdziemy je zarówno w tomach poezji Geist=Reiche Sinn= und Schluß=Reime... (Wienn 1657), Heilige Seelen=Lust... (Breßlau 1668) i Cherubinischer Wandersmann... (Glatz 1675), jak również w zbiorze trzydziestu dziewięciu kontrreformacyjnych pism polemicznych Schefflera zatytułowanym Ecclesiologia oder Kirche=Beschreibung... (Neiß und Glatz 1677) oraz dziele Köstliche Evangelische Perle... (Glatz 1676), będącym niemieckim tłumaczeniem Angelusa Silesiusa holenderskiego traktatu mistycznego Margarita evangelica. Ilustracje te zostały zaprojektowane i opracowane graficznie przez najwybitniejszych artystów działających w tym czasie w Wiedniu (Gerhaert Boutatts, Tobias Sadeler, Johann Martin Lersch) i na Śląsku (Michael Willmann, Johann Baptista Paravicinius). Ikonografia ilustracji graficznych w dziełach Angelusa Silesiusa jest ściśle powiązana z tekstem. Duchowa podróż „przebudzonej” Duszy Ludzkiej ku Bogu pokazana na stronach frontispisu w obu wydaniach Cherubinischer Wandersmann doskonale ilustruje cel tego dzieła, którym było, jak sam Angelus Silesius pisze w przedmowie napominającej czytelnika, zachęcenie go do „gorącej miłości do Boga”, aby mógł rozpocząć życie wieczne „w miarę możliwości już w tej śmiertelnej powłoce”. Ponadto w przedmowie do traktatu Köstliche Evangelische Perle, przetłumaczonego przez Angelusa Silesiusa, znajdujemy wyjaśnienie znaczenia tytułowego obrazu otwierającego dzieło oraz przedstawionej na nim perły, znajdującej się pośrodku między postaciami Jezusa Chrystusa i ludzkiej Duszy jako Oblubienicy. Dzieło – „niezrównany skarb, dzięki któremu człowiek może stać się wiecznie bogaty w Bogu” – jest w rzeczywistości wielokrotnie porównywane do „pysznej perły o wielkiej wartości”. Co więcej, ta „ewangeliczna perła” miała jednocześnie symbolizować duchową doskonałość, do której dąży ludzka dusza, a mianowicie „podobieństwo do Chrystusa (które jest królestwem niebieskim w nas)”. Z drugiej strony, otwarta księga pokazana na frontispisie Ecclesiologia, z tytułem dzieła trzymanym w dziobie przez gołębia Ducha Świętego, pozwala nam bezpośrednio powiązać symboliczne znaczenie tej rozbudowanej sceny nieskutecznego ataku heretyków na Kościół katolicki z dziełem teologicznym Angelusa Silesiusa. Czy Angelus Silesius był zaangażowany w przygotowanie ilustracji graficznych zawartych w jego najważniejszych dziełach? Nie ma wątpliwości, że zostały one stworzone z inicjatywy wydawców tych książek, ponieważ to oni byli odpowiedzialni za organizację całego procesu i zapewnienie odpowiedniej oprawy graficznej. Integralny związek między ikonografią przedstawień graficznych a treścią tekstową dzieł Angelusa Silesiusa wskazuje jednak wyraźnie, że to najprawdopodobniej sam autor przygotował pisemne instrukcje dla artystów dotyczące tego, co powinno zostać przedstawione w tych przedstawieniach. Śląski poeta i mistyk był zwolennikiem obecności elementów obrazowych w swoich dziełach poetyckich i teologicznych, ponieważ był w pełni świadomy ogromnej roli sztuki w propagowaniu wiary katolickiej, co wielokrotnie wyrażał w swoich dziełach polemicznych. Jedynie kolejne publikacje z 1701 i 1713 roku najważniejszego dzieła Angelusa Silesiusa, Cherubinischer Wandersmann, przygotowane przez luterańskiego teologa i prekursora pietizmu, Gottfrieda Arnolda, zawierały frontispisowe ilustracje graficzne, które pod względem kompozycji i treści nawiązywały do przedstawienia frontispisowego z drugiego, rozszerzonego wydania tego dzieła z 1675 roku. Natomiast żadna z późniejszych XVIII- i XIX-wiecznych publikacji dzieł Angelusa Silesiusa, zarówno poetyckich, jak i teologicznych, nie zawiera już ilustracji graficznych. Oryginalne dzieła Bouttatsa, Paravicinusa, Willmanna, Sadelera i Lerscha nie znalazły kontynuacji, a zatem śląska ikonografia wkrótce po powstaniu popadła w zapomnienie.

Název v anglickém jazyce

Graphic illustrations in the works of Angelus Silesius

Popis výsledku anglicky

The most important works of Angelus Silesius contain frontispiece illustrations with figural representations. We can find them both in the poetry volumes Geist=Reiche Sinn= und Schluß=Reime... (Wienn 1657),Heilige Seelen=Lust... (Breßlau 1668) and Cherubinischer Wandersmann... (Glatz 1675), as well as in the collection of thirty-nine Counter-Reformation polemical writings by Scheffler entitled Ecclesiologia oder Kirche=Beschreibung... (Neiß und Glatz 1677) and Köstliche Evangelische Perle.... (Glatz 1676), which was Angelus Silesius’ German translation of the Dutch mystical treatise Margarita evangelica. These illustrations were designed and graphically developed by the most prominent artists active at the time in Vienna (Gerhaert Boutatts, Tobias Sadeler, Johann Martin Lersch) and Silesia (Michael Willmann, Johann Baptista Paravicinius). The iconography of graphic illustrations in the works of Angelus Silesius is closely linked to the text. The spiritual journey of the ‘awakened’ Human Soul towards the Divine Being shown on the frontispiece pages in both editions of Cherubinischer Wandersmann perfectly illustrates the purpose of the work, which was, as Angelus Silesius himself writes in the Preface admonishing the reader, to encourage the reader to “ardently love God”, so that they could begin eternal life “as far as possible, already in this mortal shell”. Furthermore, in the preface to the treatise Köstliche Evangelische Perle, translated by Angelus Silesius, we find an explanation of the meaning of the work's opening title depiction and the pearl shown therein, in the centre between the figures of Jesus Christ and the human Soul as Bride. The work – “treasure beyond compare, through which man can become eternally rich in God” – is in fact repeatedly likened to a “delicious pearl of great value”. Moreover, this “evangelical pearl” was at the same time intended to symbolise the spiritual perfection to which the human soul aspires, namely, “likeness to Christ (which is the kingdom of heaven within us)”. On the other hand, the open book shown in the frontispiece representation in the Ecclesiologia, with the title of the work held in its beak by the dove of the Holy Spirit, allows us to directly relate the symbolic meaning of this extended scene of the heretics' ineffective assault on the Catholic Church to the theological work of Angelus Silesius. At what point, then, was Angelus Silesius involved in the preparation of the graphic illustrations included in his most important works? There is no doubt that they were created on the initiative of the publishers of these books, as they were responsible for organising the whole process and for providing the appropriate graphic setting. The integral relationship between the iconography of the graphic representations and the textual content of Angelus Silesius' works, however, clearly indicates that it was most likely the author himself who prepared written instructions for the artists as to what should be depicted in these representations. The Silesian poet and mystic was keen on the presence of the pictorial elements in his poetic and theological works, for he was fully aware of the enormous role of art in the propagation of the Catholic faith, something he expressed more than once in his polemical works. Only the subsequent 1701 and 1713 publications of Angelus Silesius' most important work, the Cherubinischer Wandersmann, prepared by the Lutheran theologian and precursor of pietism, Gottfried Arnold, contained frontispiece graphic illustrations that, in terms of composition and content, referred to the frontispiece representation from the second, expanded edition of this work from 1675. By contrast, none of the later 18th and 19th-century publications of the works of Angelus Silesius, whether poetic or theological, contain any more graphic illustrations. The original creations by Bouttats, Paravicinus, Willmann, Sadeler, and Lersch did not find their continuations, and thus the Silesian iconography passed into oblivion soon after its creation.

Druh

J_ost - Ostatní články v recenzovaných periodicích

CEP obor

—

OECD FORD obor

60401 - Arts, Art history

Projekt

—

Návaznosti

N - Vyzkumna aktivita podporovana z neverejnych zdroju

Rok uplatnění

2025

Kód důvěrnosti údajů

S - Úplné a pravdivé údaje o projektu nepodléhají ochraně podle zvláštních právních předpisů

Název periodika

Quart

ISSN

1896-4133

e-ISSN

2449-9285

Svazek periodika

—

Číslo periodika v rámci svazku

Suplement

Stát vydavatele periodika

PL - Polská republika

Počet stran výsledku

18

Strana od-do

78-95

Kód UT WoS článku

—

EID výsledku v databázi Scopus

—